Seiko Chornograph 7T32-7A20

Reparatie

Vandaag hebben we opnieuw een 7T32 uurwerk op den Uurwerkzolder, deze keer is het de 7A20 uitvoering: de Seiko Chornograph 7T32-7A20. Met het serienummer en de Seiko database komen we uit op een horloge uit januari 1992.

Het horloge tikt niet en zullen we eens goed analyseren.

We beginnen met het testen van de functies:

• Uurwerk tikt niet
• Tijd instellen werkt niet met kroon
• Datum instellen werkt niet met kroon
• Knop-A loopt stroef
• Minutenwijzer wekker mist
• Doublé vervaagt

Dat het uurwerk niet tikt kan liggen aan een lege batterij, hier zullen we zo achter komen. Dat de tijd en datum instellen niet werkt kan liggen aan een vies uurwerk. Een vies uurwerk kan er ook voor zorgen dat knop-A stroef loopt. Wanneer we het uurwerk openmaken zullen we hier allemaal wat wijzer van worden. Oh ja, en over wijzer worden gesproken, de wekker mist de minutenwijzer die vanaf buiten niet in de kast te zien is, zit deze dan in het uurwerk?

Deze Seiko komt uit januari 1992. Horlogekasten worden vaak elektrochemisch verguld, wat een gebruikelijk manier is met de kanttekening dat het overtijd vervaagd. Seiko is daarom overgegaan op Physical Vapor Deposition (PVD) wat een betere kwaliteit kan borgen maar ook een stuk duurder is. Dit horloge komt nog uit de tijd electro-plating.

Laten we beginnen met het schoonmaken van de kast zodat we hem kunnen openen. Als de kast schoon is plakken we de inkeping voor het horloge mes af met wat elektriciteitstape. Mochten we uitschieten, dan beschadigen we alleen het tape en niet het horloge. Even drukken en *plop*, de kast is open.

In de kast zien we het mooie 7T32 uurwerk zonder batterij. De vorige juwelier heeft dus netjes de batterij eruit gehaald om een lekkende batterij te voorkomen. Een lekkende batterij had ons namelijk nog verder van huis gebracht. We plaatsen een nieuwe SR927W batterij in het uurwerk van 1.58V en resetten het uurwerk. Even wachten en het uurwerk begint te tikken! Wel vallen er nog een paar dingen op:

• Wanneer het horloge beweegt begint de wekker te draaien → Kortsluiting in circuit?
• Stopwatch seconde instellen draait zonder druk op knop-A → Kortsluiting in circuit?

Beide kunnen we oplossen door eerst het uurwerk uit elkaar te halen en verder te analyseren. Daarna kan het zijn dat het uurwerk wat elektrisch geleidende vervuiling heeft en schoongemaakt moet worden.

We halen het uurwerk verder uit elkaar om de PCB te inspecteren. Op de PCB zien we wat groene smurrie (rode circkel) en een soldeerspoor wat over twee pads heengaat (rode pijl). Is dit vuil, corrosie of het soldeerwerk van een voorgaande hobbyist? Gelukkig heeft d’n uurwerkzolder een andere (kapotte) PCB in een bakje liggen en kunnen we de twee PCB’s vergelijken. Onder de microscoop zien we dezelfde groene smurrie en hetzelfde soldeerspoor van pad naar pad. Het gaat hier dus om een processtap van Seiko, waar de groene aanslag waarschijnlijk soldeer flux is en het soldeerspoor naar de pad waarschijnlijk het grounding pad is.

Wanneer we het uurwerk terug in elkaar zetten, is het probleem van de stopwatch instellen verdwenen. Het probleem van de wekker is alleen nog wel aanwezig. We zullen het uurwerk dus verder uit elkaar halen, dan kunnen we ook achterhalen waarom de tijd instellen het niet goed doet.

We halen het uurwerk uit elkaar en verdelen het over de mandjes. Alles op de elektronica en de magneten na gaan door de Elma wasstraat. De elektronica houden we erbuiten omdat het anders kapot gaat en de magneten houden we erbuiten omdat deze anders al het staal-vuil uit de baden aantrekt, in plaats van het tandwiel wordt dan het bad schoon. De magneten reinigen we met de hand in een bakje met IPA. De andere onderdelen gaan door de een wasstraat met IPA, Uurwerkreiniger, Demi water en daarna een droogstap. En zo is alles weer schoon en gereed om terug in elkaar te worden gezet!

Wanneer alle 19 de tandwielen op hun plek zitten kunnen we de boven platine plaatsen en de lagers oliën. Als het uurwerk voor de eerste keer in elkaar zit gaan we de eerste test uitvoeren op dit uurwerk: Het instellen van de tijd. We klikken de kroon naar positie 2, geven wat hulp aan het clutch wheel voor een aangrijping (komen we later op terug) en draaien aan de kroon. Dit gaat zo stroef dat het tandwiel niet wilt verdraaien. Voor de schoonmaak ging het instellen van de tijd ook al niet goed, alleen nu zit het helemaal vast.

We pakken de datasheet erbij die vermeld dat het tandwiel voor het instellen van de tijd (Center wheel and pinion) geen olie nodig heeft (rode cirkel). Plekken waar olie nodig is worden aangegeven met zwarte pijlen (groene cirkel). Bij dit tandwiel is het wel gebruikelijk om te oliën na een schoonmaak, anders is al de smeering eruit en loopt het dus vast. We druppelen wat Moebius D5 tussen de tandwielen en smeren de olie uit door met twee schroevendraaiers de tandwielen in tegengestelde richting te draaien. En zo loopt het tandwiel weer helemaal soepel!

We zetten het uurwerk voor de tweede keer in elkaar en doen opnieuw de test. Deze keer focussen we op de eerder benoemde aangrijping van het clutch wheel. Zoals te zien is in de foto is de aangrijping met het clutch wheel niet goed wanneer de kroon in positie 2 staat (rode cirkel). Als we met de pincet het clutch wheel naar de juiste aangrijping duwen (groene cirkel) zien we dat de “yoke” uit de inkeping schiet (rode rechthoek). Dit komt omdat de setting lever niet goed aanligt met de yoke (rode pijl).

We halen de setting lever uit het uurwerk en vergelijken hem met een setting lever van een donor uurwerk. Hier valt op dat het uiteinde is versleten en afgevlakt is. Dit is de reden waarom het clutch wheel niet volledig aangreep; de setting lever was te kort waardoor de “yoke” het clutch wheel niet ver genoeg naar voren kon duwen. Met de nieuwe setting lever lukt dit wel.

We testen opnieuw het uurwerk en observeren nu een nieuw resultaat: de kroon trekken we uit het uurwerk als we naar positie 2 willen…dat is ook weer niet de bedoeling. Blijkbaar is er meer kracht nodig om van positie 1 naar positie 2 te gaan dan dat het vergrendel mechanisme aan kan (rode rechthoek). We zullen eens de stift onder de loep nemen.

Bij de stift zien we ook wat beschadigingen die zijn ontstaat door de leeftijd van het horloge. We spannen de stift in op de draaibank en gaan heel lichtjes met een vlakke beitel langs de inkeping. En zo ziet de inkeping er weer strak en schoon uit. Nu zal de vergrendeling er in ieder geval niet uitwippen door een bolle beschadiging. Maar helaas…ook met de opgelapte stift trekken we de kroon uit het uurwerk. We pakken het donor uurwerk wat wel een goed klik systeem had en halen daar de kroon eruit. Deze kroon plaatsen we in het huidige uurwerk, maar ook deze kroon trekken we uit het uurwerk. Ergens in het vergrendel mechanisme van dit uurwerk is nog te weinig spanning of het klikken loopt te stroef. Tijd om dit gedeelte eens te inspecteren!

We beginnen met het inspecteren van de “yoke”. Tijdens het testen viel namelijk op dat de “klik” naar positie 1 ook niet erg aanwezig was, het leek meer op een losse klik. Wanneer we de huidige “yoke” naast een donor “yoke” leggen zien we dat de voorspanningsveer een andere afmeting heeft en een kleinere opening. We vervangen de “yoke” met de donor “yoke” en testen opnieuw het klikken. Positie 1 voelt gelijk een stuk beter aan. Nu op naar positie 2, de spanning bouwt op maar de kroon wordt opnieuw uit het uurwerk getrokken…

Het loskomen van de kroon komt omdat de setting lever te veel speling heeft en dus op en neer kan bewegen. Hierdoor wordt de setting lever naar boven gedrukt wanneer hier spanning op komt te staan door de kroon naar positie 2 te trekken. We testen dit door met de hand de twee zwarte platines van het uurwerk op elkaar te drukken en ondertussen de kroon eruit te trekken. Op deze manier blijft de kroon wel in het uurwerk wanneer de kroon naar positie 2 wordt getrokken. We zullen dus gaan kijken naar een oplossing om de setting lever strakker in de stift inkeping te krijgen.

We kijken eerst of we de bolle pin in de platine wat kunnen aandrukken met een pons. Als deze pin namelijk wat lager in het uurwerk zit kan de setting lever ook dieper in de stift inkeping vallen. Helaas werkt dit niet.

Bij de volgende poging kijken we of we het stalen frame iets kunnen verdikken rondom de plek waar de kroon wordt vergrendeld. Als het stalen frame daarna wordt aangeschroefd duwt dit harder op de zwarte plastic platines. Met wat kapton tape verdikken we het frame en plaatsen het op het uurwerk. Helaas werkt dit ook niet…

Aangezien deze aanpassingen niet hebben gewerkt besluiten we om de setting lever iets aan te passen. Het palletje wat in de inkeping van de stift valt wipt omhoog wanneer de kroon naar positie 2 wordt getrokken. De setting lever is erg plat waardoor een kleine radius het vergrendel mechanisme al kan ontkoppelen. We besluiten daarom om het palletje iets naar beneden te verbuigen. Op deze manier valt die dieper in de inkeping van de stift. We assembleren het uurwerk opnieuw en maken ons klaar voor de test. Rustig trekken we de kroon naar positie 1 wat een goede klik geeft. Nu gaan we naar positie 2 en…. *klik* we kunnen de tijd verstellen. Het werkt weer!

Bij het verder assembleren van het horloge komen we aan bij het volgende aandachtspuntje, de missende minuten wijzer van de wekker. Gelukkig hebben we in de voorraad nog een donor Seiko met een vergelijkbare minutenwijzer voor de wekker. We pakken deze wijzer en plaatsen hem op de as.

De minutenwijzer van de chronograaf blijft helaas niet zitten op de as, we zullen de wijzer dus moeten versmallen. We pakken de triebniet erbij en plaatsen de wijzer onder de pons. De pons heeft een holle binnenkant waardoor de pijp van de wijzer smaller wordt als we de pons aandrukken. En zo zit de wijzer weer vast op de as van het uurwerk.

Wanneer het uurwerk klaar is kunnen we een start maken aan het netjes maken van de horlogekast, band en deksel. We beginnen met het deksel. Het deksel is rond en heeft een geborsteld midden stuk met een hoog glans randje. Om het midden stuk recht te borstelen plaatsen we het ronde deksel in een rechthoekige uurwerkhouder zodat we het vlak langs een plank kunnen geleiden. En zo krijgt het deksel weer een nette strakke borstel afwerking in het midden.

Nu is het tijd om de rand te polijsten. Om te voorkomen dat we het geborstelde gedeelte ook hoog glans maken, plakken we dit af met kapton tape. Dit is hittebestendig tape, want er komt namelijk vanwege de frictie best wat warmte vrij tijdens het polijsten. En zo kunnen we netjes de rand polijsten en voilà, het deksel ziet er weer perfect uit!

Na het deksel werken we ook de band en de kast af. Bij de band en kast zijn er alleen flink wat krassen en een doublé laag. De doublé laag proberen we niet aan te tasten om het horloge de originele kleur te behouden. Helaas zitten sommige krasjes zo diep in het materiaal dat het schuren de krasjes niet verbergt. Als we het weer als nieuw willen krijgen zullen we het opnieuw moeten vernikkelen en verchromen. Dit laten we voor nu even zitten.

Als alles is gepolijst en geschuurd gooien we het nog in een ultrasoon met een sopje van groene zeep op 60 °C voor 8 minuten. We spoelen het af met water en blazen het daarna droog met een hitte pistool. En zo is alles weer gereed om terug in elkaar te worden gezet.