Seiko Lady 7N01-0JK0
Reparatie
Deze keer hebben we een project op den uurwerkzolder waar we zelf aan hebben bijgedragen… Aan het begin liep deze Seiko Lady 7N01-0JK0 namelijk niet. Toen we wilden beginnen met de analyse tikte het uurwerk weer wel. We besloten de kast te openen om de batterij te checken, die netjes 1.56V was, en de contacten waren nog schoon. We besloten om het horloge te dichten en test te dragen. Hier ging het fout… De pers had namelijk nog een stel cilinders geïnstalleerd die leken uit te lijnen met het horloge. Helaas stak de kroon iets uit onder de kast waardoor er druk op kwam te staan en met het dichten van de kast de kroon afbrak… Nu weten we wel zeker dat het horloge gerepareerd moet worden. Hup aan de slag!
Om het verhaal logisch te vertellen beginnen we bij de schoonmaak van het uurwerk. Het uurwerk tikte namelijk onregelmatig wat kan komen door viezigheid in het uurwerk of opgedroogde olie. We starten met het schoonmaken van de kast om te voorkomen dat er grofvuil in het uurwerk valt. Dit doen we met een houten saté prikker omdat hout hard genoeg is om het vuil te verwijderen maar te zacht is om beschadigingen aan te brengen aan het horloge.
We openen de kast en zien daar het Seiko 7N01D uurwerk. Zoals eerder vermeld zien de contacten er nog schoon uit, wel valt het op dat er een haartje op het uurwerk ligt. Tijd voor een schoonmaak.
We beginnen met het verwijderen van de wijzers. Dit doen we door eerst een boterhamzakje op de wijzerplaat te leggen ter bescherming en daarna met de wijzer lifters de wijzers van de as af te wippen.
En zo gaat het uurwerk stapje voor stapje uit elkaar. We checken even de magneet op roest, maar die ziet er nog schoon uit. Zoals je kan zien op de foto gebruiken we bij de magneet een messing pincet. Messing is namelijk niet magnetisch waardoor de magneet niet aan de pincet zal blijven plakken. Dat scheelt weer met het los pielen bij een normale pincet. En zo ligt het hele uurwerk uit elkaar in het bakje. Op naar de wasstraat!
Alle onderdelen op de elektronica (spoel + PCB) en de magneet na gaan door de ELMA wasstraat. Voor de ELMA wasstraat plaatsen we de onderdelen in de mandjes om vervolgens automatisch door een wasstraat te gaan. Eerst worden de onderdelen 3 minuten gereinigd in IPA, dan automatisch naar 7 minuten in uurwerkreiniger, dan 3 minuten spoelen in demiwater en als laatste stap 7 minuten drogen boven een hitte-element. Het drogen had deze week ook buiten gekund met deze 38 ºC.
De magneet laten we buiten de ELMA wasstraat omdat deze het bad zou schoonmaken in plaats van het onderdeel. De magneet zou namelijk al het magnetische vuil aantrekken en mee naar buiten nemen. De magneet geven we dus een privé wasbeurt in een los badje met IPA. Het drogen doen we hier met lucht omdat de 99.9% alcohol in de lucht verdampt en geen residu achterlaat.
Als alles weer schoon is kunnen we het uurwerk terug in elkaar zetten en de onderdelen oliën. Voor de olie gebruiken we de generieke Moebius D5. Er is een speciaal tandwiel wat wordt gebruikt om de tijd mee in te stellen. Dit tandwiel zit vast met een klem mechanisme zodat het normaal gesproken meedraait met het reguliere uurwerk. Als we met de kroon de tijd willen instellen zorgt de slip bij de klem ervoor dat alleen de tijd verdraait en dat het achterliggende uurwerk niet wordt geforceerd te draaien. Om dit opnieuw te faciliteren smeren we dit tandwiel in met wat olie. Als de contactpunten zijn ingesmeerd laten de dit tandwiel wat inlopen door met twee schroevendraaiers de tandwielen los van elkaar te draaien.
Als de onderdelen zijn geolied kan de wijzerplaat terug op het uurwerk en kunnen de wijzers worden geïnstalleerd. We plaatsen de wijzers met behulp van wat Rodico (horlogemakers kneedgum), een saté prikker en een messing pincet. Al deze hulpstukken zijn van een zacht materiaal en zullen de wijzers niet beschadigen. Als de wijzer op de as zit, drukken we de wijzer loodrecht aan met het rode hulpstuk.
En zo zit het uurwerk weer terug in elkaar en kunnen het laten test lopen. Maar in de eerste paar minuten loopt het al spaak, de seconde wijzer blijft stil hangen en verspringt niet naar de volgende seconde. We hebben de wijzers gecheckt en alles zit los van elkaar, ze blijven niet achter elkaar hangen en zijn los van de wijzerplaat. Als volgende stap leggen we het horloge op de Horotec Pulse. Dit apparaat kan de magnetische puls waarnemen die het uurwerk naar het tandwiel met de magneet stuurt. Als de Horotec Pulse piept en een groen lampje laat zien dan weten we dat er wel een puls in het uurwerk zit, maar dat iets ervoor zorgt dat de wijzer niet draait. Zoals te zien is op de foto brand er een groen lampje, dus de elektronica van het uurwerk is in goede staat. Tijdens de de-assemblage zag de magneet er ook nog goed uit. We zullen eens kijken in het uurwerk waar de oorzaak kan liggen.
We halen het hele uurwerk uit elkaar en checken de onderdelen. Het vermoeden is dat de magneet toch een te lage magnetische veldsterkte heeft. We proberen als eerste om de magneet opnieuw te magnetiseren door het op een spoel te leggen en een magnetische pulse te geven.
Daarna testen we de werking door het uurwerk opnieuw te assembleren met alleen het tandwiel met de magneet erin. Om te checken of deze draait zetten we op de bovenkant van de as een zwarte stip. Nu kunnen we namelijk via de lagers zien of de as ronddraait of vastzit. Helaas… als we de batterij in het uurwerk zetten detecteren we wel een magnetische pulse van de spoel, maar zien geen beweging op de as. De magneet is dus toch te zwak.
In de voorraad kijken we of we een nieuwe magneet hebben of donor uurwerk. Helaas zien we geen Seiko 7N01, maar wel een Epson VX51. Deze uurwerken zijn uitwisselbaar en kunnen we dus de magneten tandwielen van uitwisselen. Ook op het magneet tandwiel van het donor uurwerk zetten we een zwarte stip en testen opnieuw. Dit tandwiel beweegt wel, maar draait niet rond. Het kan zijn dat ook bij dit donor uurwerk de magnetische veldsterkte te laag is of dat de tandwiel as te kort is.
Om te bepalen of het tandwiel te kort is plaatsen we het op de Feintaster. Hier meten we een as-lengte van 1.95mm voor de Seiko en 1.93mm voor de Epson. Dit is een verschil van 0.02mm wat niet direct voor een probleem mag zorgen. Grote kans dat dit uurwerk in de donorbak is beland omdat de magneet niet meer goed was en ook de vorige horlogemaker dit niet gevonden kreeg.
Terwijl we inspecteren op de Feintaster en een foto willen maken met de microscoop zien we dat de coating van de Seiko magneet is beschadigd. Dit had ik vooraf niet goed gezien en is de verklaring waarom de magnetische veldsterkte is verminderd. We zullen dit oplossen door een nieuwe magneet te bestellen.
Na een tijdje te hebben gewacht is de nieuwe magneet binnen en zetten we opnieuw een zwarte stip op de as. We zetten het uurwerk in elkaar met alleen de magneet, plaatsen de batterij erin en dan…. Het uurwerk tikt!
Voordat we te hard gaan juichen laten we het uurwerk nog voor een tijdje lopen als duurtest. Helaas stopt het tandwiel na een poosje met tikken en is er dus iets anders aan de hand met het uurwerk. Misschien zit er een afwijking in de baseplate? Aangezien we nu veel hebben getest, hebben uitgesloten en een nieuw uurwerk hebben besteld voor de magneet vervangen we het hele uurwerk. Na het hele uurwerk te hebben vervangen tikt alles weer naar behoren. Dit blijft een bijzonder geval.
Nu we het uurwerk weer aan de gang hebben gekregen is het tijd om de stift op maat te maken. De nieuwe stift is namelijk te lang voor de kast en mag wat ingekort worden. We plaatsen als eerste de stift in het uurwerk en de kast. We markeren met een zwarte stift tot waar de stift afgeknipt mag worden en plaatsen het vervolgens in de draaibank. In de draaibank kunnen we de stift namelijk stevig opspannen waardoor we het niet per ongeluk kunnen breken op een ander punt. We knippen de stift op lengte en werken het vervolgens af met een schuurlatje. We testen of de lengte goed past en wanneer oké kunnen we de kroon erop zetten. Om te voorkomen dat de kroon er af wordt gedraaid plaatsen we eerst wat Loctite 243 thread locker op de stift, draaien dan de kroon op de stift en laten het uitharden. En zo is de stift met kroon gereed om in het uurwerk te worden geplaatst!
Als de stift in het uurwerk zit is het tijd om de O-ring te vervangen. De O-ring zorgt ervoor dat het uurwerk weer waterdicht wordt, of in dit geval spat water dicht. We meten de oude ring op en pakken een nieuwe O-ring uit de voorraad, vetten hem in en plaatsen hem om de deksel.
En dan is het tijd om de kast te dichten. We pakken de pers erbij en plaatsen de juiste opzetstukken erop. We checken of de kroon goed vrij ligt zodat we deze er niet opnieuw eraf drukken. De pers is goed voorbereid en we plakken de deksel nog even vast aan de kast in de juiste oriëntatie met wat kapton tape. We hebben namelijk geleerd van deze Seiko Chronograph dat door de draaibeweging van de pers de deksel ook iets kan verdraaien. Dit kan er dan voor zorgen dat de inkeping van de deksel verdraait en de stift afbreekt in de kast, en dat willen we ook niet. Even draaien en *klik* de deksel zit op de kast.
En zo maakt nu niet alleen het tandwiel met de magneet een rondje, maar ook het horloge!
Project geslaagd!
Datum: 17-08-2026