ZentRa Date Quartz

Service

We beginnen het jaar goed op den Uurwerkzolder met een nieuwe binnenkomer, een ZentRa Date Quartz horloge. ZentRa is een Duits horlogemerk uit 1927. In de jaren 80 tijdens de quartz crisis moest ZentRa helaas de fabrieken sluiten omdat ze failliet gingen. In 2001 is het merk gekocht door RS-Handelsgesellschaf of Düsseldorf om het een nieuw leven in te blazen.

Dit horloge komt uit de echt ZentRa fabriek en heeft het kenmerk “stilvallen” goed eigen gemaakt. Dit horloge valt namelijk ook stil net zoals de fabriek, we verdenken een lekkende batterij als de oorzaak.

Voordat we de analyse beginnen bewonderen we even de kast van het horloge. Zo te zien was het horloge een geschenk voor 35 jaar in dienst bij Jac Rijk B.V. Dan is een horloge met een 14k gouden kast (code-585) een erg mooi geschenk als waardering. Voor ons betekent dit dat we erg voorzichtig moeten omgaan met de kast omdat goud zachter is dan staal.

Voor de analyse leggen we het horloge eerst op de Horotec Pulse. Deze tool kan detecteren of er wel een hartslag in het horloge zit terwijl de wijzers niet bewegen. Helaas ontvangen we geen hartslag. We zullen het horloge dus gaan openmaken.

Als eerste verwijderen we al het grove vuil met behulp van een saté prikker. Het hout van de saté prikker is namelijk zachter dan goud waardoor het alleen het vuil verwijderd en niet het goud beschadigd.

Wanneer het vuil is verwijderd kunnen we de kast open klikken. Dit doen we met een horloge mes, wat wanneer we uitschieten een lelijke kras kan achterlaten. Natuurlijk is het doel om niet uit te schieten, maar voor de zekerheid plakken we de kast even af met wat elektrische isolatietape. We zetten het mes tussen het deksel en de kast en plop, de deksel is los.

Achter het deksel zit het mooie Zwitserse ETA 955.114 uurwerk verstopt. Dit betekent dat deze ZentRa van voor de overname in 2001 is geweest. ZentRa had het namelijk lastig tijdens de quartz crisis in de jaren 70 en 80 waardoor het eind jaren 80 failliet ging. In 2001 kwam er een herstart van het merk waar het overging op Japanse quartz uurwerken.

We verwijderen de batterij en meten hem op. De 371 batterij heeft nog een net voltage van 1.57 Volt, wat dus betekend dat het horloge nog genoeg energie had. Het vermoeden was dat hiervoor een batterij heeft gelekt. Als we kijken naar het batterij lipje kan dit zeker het geval zijn geweest. Het hele lipje heeft namelijk nog een aangekoekte laag waardoor er geen elektrisch contact is met de batterij. Daarnaast zien we ook nog poeder van de voorgaande batterij in het vakje liggen. We maken het batterij lipje en vakje schoon en plaatsen de batterij er opnieuw in. Het horloge begint weer te tikken!

Aangezien we al wel poeder zagen liggen in het batterij vakje vermoeden we dat er ook poeder in het uurwerk is gekomen wat we niet gelijk kunnen zien. Dit poeder kan de tandwielen blokkeren als het in de weg gaat zitten. We sluiten de kast en leggen het horloge even opzij. Nog geen 5 minuten later is de secondewijzer vastgelopen en zien we hem spartelen. Dit geeft aan dat het uurwerk vies is, zoals we ook hebben gezien bij Rocky I, Rocky II en deze Seiko Chronograph. Voor een horloge wat langer werkt dan 5 minuten zullen we het uurwerk dus een schoonmaakbeurt moeten geven.

We halen het uurwerk uit de kast en beginnen met de wijzers te verwijderen. Dit doen we door eerst een boterhamzakje op de wijzerplaat te leggen om deze te beschermen tegen beschadigingen. Daarna wippen we de wijzers los met behulp van en wijzerlifters.

Wanneer de wijzers en de wijzerplaat verwijderd zijn halen we het uurwerk laag voor laag uit elkaar.

En dan is het uurwerk helemaal uit elkaar! De plastic en metalen onderdelen verdelen we over de mandjes om in de Elma wasstraat te reinigen. Deze wasstraat heeft drie baden (IPA, uurwerkwerk reiniger, Demi water) en een droogstap. Parallel aan de Elma wasstraat reinigen we het magnetische onderdeel afzonderlijk, dit onderdeel zal anders allemaal vuil aantrekken zoals we zagen bij deze Seiko Bicolor. Na de schoonmaak zijn de onderdelen weer schoon en kunnen we beginnen met het assembleren van het uurwerk.

We zetten het uurwerk terug in elkaar, waaronder het klik mechanisme voor de datum. Bij deze Zentra springt de datum vrijwel direct van de ene dag naar de andere dag, er is maar een korte tijd dat de datum half in het venster zichtbaar is. Dit heeft het ETA 955.114 voor elkaar gekregen door het datum mechanisme een voorspanningsveer te geven (rode cirkel). Deze zorgt ervoor dat de datum op zijn plek blijft, maar ook dat er eerst genoeg spanning opgebouwd moet worden voordat deze overspringt naar het volgende nokje.

Als het uurwerk verder in elkaar zit oliën we de lagers voor de tandwielen. Zoals te zien is op de foto zit de olie in een soort vulpen. Het reservoir van deze pen beschermt de olie tegen vervuiling en we kunnen nu de olie nauwkeurig plaatsen en gecontroleerd de hoeveelheid bepalen.

We zetten de wijzers er terug op, plaatsen het uurwerk in de kast en laten het voor een weekje tikken. Zelfs na twee weken tikt het horloge nog steeds goed en kunnen we de conclusie trekken dat de reparatie succesvol is geweest!

De wijzers zijn al vaak het klokje rond geweest, maar het horloge is niet vies van nog een rondje.

Project geslaagd!

Datum: 17-01-2026