Tissot Chronograph S572
Reparatie
Deze keer een Tissot Chronograph S572 op de uurwerkzolder. Deze Tissot werkt niet en is al langs twee juweliers geweest die het niet hebben gerepareert, een uitdaging dus. Daarnaast kan het ook wel een oplapbeurt gebruiken omdat het horloge goed is gedragen.
Voordat we met de reparatie beginnen is het eerst leuk om te weten wat Tissot voor merk is. Tissot is in 1853 opgericht door Charles-Félicien Tissot en Charles Émile Tissot. Tissot is een luxe Zwitsers horloge merk en valt sinds 1983 onder de Swatch Group met onder andere Omega. Dit is geen toeval omdat Tissot in 1930 een samenwerking aanging met Omega om Tissot-Omega horloges uit te brengen.
Tissot is vaak te zien bij sportevenementen en wereldkampioenschappen als tijdwaarnemer, onder andere bij wielrennen, ijshockey en motorraces.
Naast dat het uurwerk het niet doet en de kast goed gebruikt is, heeft het glas het ook te verduren gehad. Zo is hier een diepe kras/brast te zien. Het beste is om het glas te vervangen.
Het horloge tikte niet, dus om het horloge te testen moet de kast open. Om te voorkomen dat er vuil van buiten in het uurwerk valt maken we eerst de horlogekast schoon met een saté prikker en een soort van kneedgum (Rodico).
Nu het meeste vuil verwijdert is kunnen we de kast veilig openmaken. Om te voorkomen dat er krasjes op de kast komen in het geval dat ik uitschiet, plak ik wat tapejes op de twee kast delen rondom het aangrijpingspunt.
Even het horloge-mes ertussen en "plop", de kast is open.
Nu was gelijk te zien waarom het horloge niet tikte, er zit geen batterij in.
Dit horloge is al een keer eerder bekeken, dus goed dat de vorige horloge reparateur de batterij uit het uurwerk heeft gelaten. Hiermee voorkom je dat een lekkende batterij over tijd meer schade kan aanbrengen.
Om te testen of het uurwerk wel kan tikken heb ik gecheckt welke batterij er voor het ETA 251.272 uurwerk nodig is, dit is een SR936SW. Helaas heb ik deze niet op voorraad, maar gelukkig heb ik een regelbare labvoeding waarmee ik het uurwerk kan testen. Als uiteindelijk het uurwerk werkt ga ik een batterij regelen.
Om met mijn labvoeding het uurwerk te testen zullen we eerst het batterij klemmetje moeten verwijderen. Hier viel mij iets op wat niet zo netjes is, één van de twee schroeven is afgebroken en door de helft. Als ik terug kijk op de foto waar de kast net open is lijkt deze schroef nog wel heel te zijn, ik zou niet weten waar deze dan kapot is gesprongen omdat een schroef niet zomaar kapot gaat.
Met een hele fijne schroevendraaier heb ik hem er gelukkig nog wel uitgekregen, maar deze ga ik wel vervangen als alles terug in elkaar gaat.
Nu er plek is om te testen met de labvoeding heb ik de test opstelling klaargezet.
1.55V erop en......er wordt geen stroom getrokken....
Dit betekend dat de elektrische lus niet wordt gesloten.
Vaak als de elektrische lus niet wordt gesloten is er iets fragiels kapot, wat in quartz uurwerk de spoelen zijn.
Aangezien dit horloge maar liefst 4 spoelen heeft is de kans groot dat één van de spoelen per ongeluk is aangeraakt en beschadigd is.
Gelukkig heb ik van dit uurwerk de datasheet waar mooi instaat welke weerstand de spoelen moeten hebben en wat de test punten zijn.
De test opstelling is iets aangepast om met de multimeter te werken in plaats van de labvoeding. Nu kunnen alle spoelen worden doorgemeten.
Zoals in de tabel te zien is voldoen alle spoelen aan de specificatie en zijn ze dus niet beschadigd, we zoeken dus door naar het probleem.
Nu we weten dat de spoelen nog oké zijn was mijn volgende vraag of de PCB nog goed is. Na wat punten te hebben doorgemeten en het circuit bekeken te hebben denk ik iets te hebben gevonden... Het PCB heeft onderandere een connectie voor de + en - van de batterij.
De + gaat in dit geval eerst langs het quartz-kristal. Dit component trilt met een frequentie van 32.768 kHz en laat iedere seconde een voltage pulse door. Als ik dus meet van de + van de batterij naar de + op de PCB, meet ik inderdaad iedere seconde een pulse. Mooi, nu weten we dus dat het kristal ook nog in orde is!
De volgende stap is om de - van de batterij ook door te meten naar de - op de PCB. Hier zitten als het goed is geen componenten meer tussen en moet dus gelijk een indicatie van kortsluiting geven. Hier loopt het anders...ik meet een open-connectie tussen deze twee punten. Dit mag niet het geval zijn en kan dus het probleem zijn.
Ik verwacht dat er in het interne PCB een slechte connectie is tussen twee of meerdere punten waardoor de elektrische lus niet wordt gesloten naar de batterij.
Voordat ik deze hypothese kan valideren zal het hele raderwerk gedeelte van het horloge uit elkaar moeten, de afbeelding hiernaast laat een gedeelte zien zonder spoelen en de opvolgende laag.
Om te valideren of inderdaad de PCB kapot is moet het uurwerk verder uit elkaar.
Om het uurwerk verder uit elkaar te halen moeten de wijzers eraf. Hier gebruik ik een folietje voor om de wijzerplaat te beschermen tijdens het eraf wippen van de wijzers.
De volgende stap is om de PCB te verwijderen. Op de datasheet leek het dat alle tandwielen los moesten om de volgende laag te verwijderen. Hier kan wat moeite worden bespaard, want dat is niet nodig.
Nu de PCB los is, kan alles worden doorgemeten.
Ook op de PCB meet ik geen verbinding tussen de twee punten, de "-" van de batterij en de "-" van het circuit.
Omdat de PCB nu los is kan het elektrische pad langs worden gelopen. Hierbij valt op dat de verbinding wegvalt bij het lipje voor de batterij.
Na wat inspecteren en buigen van het lipje is er opeens een elektrisch contact.
Het blijkt dat deze verbinding niet meer helemaal goed was en door de druk van bovenliggende lagen in het uurwerk een slechte verbinding gaf.
De oplossing is om deze verbinding te verbeteren en we verplaatsen het werk van de assemblage werkplek naar het soldeer station.
Hier voegen we een klein beetje soldeer toe aan de verbinding.
Daarna moeten we de soldeer iets bij vijlen om een juiste hoogte te krijgen die niet interfereert met de rest van het uurwerk.
Als laatste maak ik het gat weer de juiste diameter omdat hier een klein beetje soldeer overheen hing.
De verbinding is goed en ik heb een solide connectie, het uurwerk kan terug in elkaar.
Nu het uurwerk terug in elkaar is kunnen we opnieuw testen of het uurwerk ook wilt gaan tikken. Helaas heb ik de juiste batterij (SR936SW) niet op voorraad en gebruiken we weer de labvoeding.
In de video is te horen dat wanneer ik de pennen in het uurwerk steek het apparaatje begint te piepen. Deze piepjes zijn een indicatie dat de spoelen een impuls krijgen en het horloge dus functioneert. Aan het begin zijn de piepjes erg snel omdat de stopwatch zichzelf reset omdat er geen batterij van te voren aanwezig was, daarna zijn de piepjes weer de reguliere seconden.
Nu we weten dat het uurwerk het doet zijn de batterijen besteld. Naast het bestellen van de batterij stond er natuurlijk nog een puntje open met betrekking tot de batterij… de batterij schroef die was afgebroken tijdens het deassembeleren. Met mijn Feintaster heb ik de schroef opgemeten om een vervanger te zoeken of te maken.
Als eerste keek ik in mijn meerdere bakjes met verzamelde losse schroefjes. In één van de laatste bakjes vond ik dan een mooie vervanger, dat bespaart weer wat moeite op de draaibank ;)
En zo kan de batterij in het horloge en kan het batterijlipje weer correct worden gemonteerd.
Nu het uurwerk het weer doet kunnen we ons focussen op de cosmetische aspecten van het horloge. Zo staat het polijsten van de kast op de planning.
Om de kast te kunnen polijsten moeten eerste alle uitstulpingen worden verwijderd, bijvoorbeeld de chronograaf pushers.
De eerste stap is om de schroef aan de binnenkant lost te maken, daarna kan de pusher worden verwijderd door hem vast te klemmen in mijn draaibank.
Nog even wat foto's van de status vooraf.
Het glaasje kan er worden uitgeperst en op naar de polijst afdeling.
We beginnen met het blauwe polijst middel wat de grove krassen weghaalt.
Daarna kunnen we door naar het rode polijst middel, wat de spiegel finish geeft.
En zie hier de eerste resultaten van de rand van het deksel en de horloge kast.
Voor het deksel is de volgende stap om het het borstel effect weer terug te geven. Dit doe ik door met Scotchbrite Green het deksel rustig in één richting te schuren.
De laatste uitdaging is een nieuw glaasje zoeken.
Voor deze Tissot zocht ik een speciaal plexiglas die een chromen ring aan de binnenkant heeft. Deze zie je niet vaak en dan moet je nog eens de juiste maat weten te vinden. Deze ring zorgt er namelijk voor dat het plexiglas een waterdichte fitting krijgt in de horloge kast.
In dit geval is er een plexiglas met een diameter van 30.1 mm nodig. Zoals te zien is zijn de chromen ring verschillend bij "A" en "B".
Ring "A" is de orginele Tissot ring en ring "B" is de ring die bij het nieuwe glaasje zit. Ring "B" past alleen niet goed bij de wijzerplaat qua afmeting dus ga ik verder met de originele ring "A".
Om het er wel netjes uit te laten zien gaan we eerst de orginele ring even met de hand oppoetsen en weer laten blinken doormiddel van Capetown cloth.
Daarna kunnen we beginnen met het plaatsen van het glas.
Omdat ik het glas langs een opstaand randje in de horloge kast moet plaatsen gebruik ik twee soorten gereedschap van de Bergeon 4266 set.
Met gereedschap "C" kan ik het glaasje vlak neerleggen en met de tanden van gereedschap "D" kan ik dan een opstaand randje laten uitsteken.
Vervolgens plaats ik de klauwen over het glas en draai ik de klauwen strak.
Eenmaal strak staat het glaasje ietsjes bol en zit de chromen ring klem in het glas. Ook kan je op de tweede foto zien dat de onderkant van het glaasje nog iets uitsteekt om het te kunnen plaatsen in de kast.
Daarna plaats ik het glas in de kast en kan het makkelijker langs het opstaande randje omdat het glas bol staat in de klem.
En voilà, het glaasje zit erin!
Nu het glaasje gerepareerd is kan de kast opnieuw worden gedicht met het uurwerk erin. Nog even de O-ring vervangen om het horloge weer spatwater dicht te maken en de kast kan dicht met behulp van de rode tool.
Dit rode tooltje zorgt ervoor dat de druk evenredig wordt verdeeld en de druk niet op het glas komt te staan. Voordat ik deze tool had is het wel eens voorgekomen dat het glas was gerepareerd en het barste tijdens het dichten van de kast....Dan kan je opnieuw beginnen.
Nu alles klaar is (de reparatie, de kast en het glas) kan een mooie foto natuurlijk niet ontbreken.
Wat ziet de Tissot er weer netjes uit in werkende staat.
Project geslaagd!
Datum: 22-07-2024